Texnologiyalar

Pluton orbitasi ortida mitti sayyoralikka nomzod topildi

Illyustratsiya: Tezkun / AI. Voqea fotosurati emas.

Chilidagi Vera Rubin nomidagi rasadxona maʼlumotlari bilan ishlovchi astronomlar Plutondan uzoqroqda joylashgan va yangi mitti sayyora boʻlib chiqishi mumkin boʻlgan 2026 ED138 obyektining topilgani haqida xabar berishdi. Kursiv Reutersʼga tayanib yozishicha, bu muzlagan jismdir.

Dastlabki hisob-kitoblarga koʻra, obyektning diametri 600 dan 1500 km gachani tashkil etadi. U Quyoshdan Yerga qaraganda taxminan 46 baravar uzoqroqda joylashgan, Pluton uchun esa bu koʻrsatkich oʻrtacha 40 ga yaqin. Jism orbitasi qariyb 25 gradusga ogʻgan. Tadqiqotchilar bunday ogʻish Neptunning gravitatsion taʼsiri bilan bogʻliq boʻlishi mumkinligini taxmin qilmoqda.

Obyektni Garvard-Smitson astrofizika markazidan astrofizik Metyu Xolman aniqladi. U Cerro Pachón togʻidagi rasadxona maʼlumotlarini Kevin Neypir bilan birga ishlab chiqqan qidiruv algoritmi orqali qayta ishlagan. Qayta tekshiruv chogʻida «Rubin» tomonidan 2026-yilning martidan iyuligacha olingan jismning yana 30 ta surati topildi. Boshqa asboblarning arxivlarida esa 2016-yilgacha boʻlgan kuzatuvlar aniqlandi. Ilgari ushbu obyekt osmonning yulduzlar zich joylashgan qismida boʻlgani sababli sezilmagan.

2026 ED138 hozircha mitti sayyora sifatida tan olinmagan. Olimlar uning massasi oʻz gravitatsiyasi tufayli deyarli sharsimon shaklga kirishi uchun yetarli ekanini tasdiqlashlari kerak. Oʻlchami hozircha yorqinligi, masofasi va sirtdan nurni aks ettirishning taxminiy qobiliyati boʻyicha hisoblangan. Aniqlik kiritish uchun infraqizil diapazondagi kuzatuvlar zarur, shuningdek, Chilidagi ALMA majmuasida radiokuzatuvlar oʻtkazish ham koʻrib chiqilmoqda.

Hozirda Xalqaro astronomiya ittifoqi rasman beshta mitti sayyorani tan oladi: Pluton, Erida, Xaumea, Makemake va Serera. «Agar ED138ʼning mitti sayyora sifatidagi maqomi tasdiqlansa, u osmon jismlarining juda kichik oilasiga kiradi», — dedi Xolman.

Bu nimani anglatadi

Agar 2026 ED138 maqomi tasdiqlansa, Xalqaro astronomiya ittifoqi tomonidan rasman tan olingan mitti sayyoralar soni beshtadan oltitagacha koʻpayadi.

Eʼlon qilindi 2026-yil 29-oktabr, 21:02 · Yangilanishlar boʻlmagan · Ruscha asl nusxa

Muhokama
  1. Izohlar yuklanmoqda…
Havolasiz va haqoratsiz. 20 soniyada bittadan koʻp emas.

Bu yangilikka izohlar — Telegram kanalimizdagi post ostida. Telegramda izoh qoldirish