Iqtisodiyot

Quruvchilarning shartnomalarida xaridorlar huquqlarini buzuvchi shartlar aniqlandi

Illyustratsiya: Tezkun / AI. Voqea fotosurati emas.

Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi 12 ta hududdagi 132 ta qurilish kompaniyasining ulush kiritish shartnomalarini tahlil qilib, ularda uy-joy xaridorlarining huquqlarini cheklovchi qoidalarni aniqladi. Bu haqda idora matbuot xizmati xabar berdi.

Eng koʻp uchraydigan muammo pulni qaytarish bilan bogʻliq. Hujjatlarning 77,3 foizida shartnoma bekor qilinganda pulni qaytarish muddati koʻrsatilmagan yoki boshlangʻich toʻlov shartlariga toʻgʻri kelmagan. Shartnomalarning 63,6 foizida uy-joy qabul qilib olingandan keyingi kafolat muddati mavjud boʻlmagan, 54,5 foizida esa quruvchi kafolat davrida aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish majburiyatini olmagan. Qoʻmita bahosiga koʻra, yana 59,1 foiz hujjatlarda faqat quruvchining manfaatlari hisobga olingan.

Shartnomalarning 50,8 foizida muddatlar buzilgani uchun neustoyka koʻzda tutilmagan, 33,3 foizida obyektni topshirishning aniq sanasi boʻlmagan. Hujjatlarning 30,3 foizi davlat tilida emas, rus tilida rasmiylashtirilgan, 49,2 foizida esa isteʼmolchilar huquqlarini buzuvchi boshqa shartlar aniqlangan. Ayrim shartnomalarda xaridor bitimdan bosh tortgan taqdirda toʻlangan summaning 4 dan 15 foizigacha ushlab qolinishi, pul faqat kvartira qayta sotilgandan keyin qaytarilishi, narxning bir tomonlama oshirilishi va xaridorlar uchun yuqori jarimalar belgilanishi haqidagi bandlar uchragan.

Tekshirilgan quruvchilarning eng koʻpi Toshkent shahrida (17 ta), shuningdek, Namangan, Navoiy va Toshkent viloyatlarida (15 tadan) faoliyat yuritadi.

Fuqarolarning murojaatlari tahlil uchun asos boʻldi: 2026-yilning yanvar–sentabr oylarida qoʻmitaga qurilish sifati va uylarni topshirish muddatlarining kechikishi boʻyicha 1700 dan ortiq shikoyat kelib tushgan. Ularni koʻrib chiqish natijalariga koʻra, xaridorlarga qariyb 14,5 mlrd soʻmlik qayta hisob-kitob qilib berildi. Idora tekshiruv natijalari boʻyicha oʻz takliflarini vakolatli organlarga yubordi. «Shartnomani sinchiklab oʻrganish — huquq va manfaatlaringiz himoyasining garovidir», — deya taʼkidladi qoʻmita.

Bu nimani anglatadi

Qoʻmita kvartira sotib olish toʻgʻrisidagi shartnomani imzolashdan oldin uning shartlarini, jumladan, qurilish muddatlari, pulni qaytarish tartibi, kafolatlar va tomonlarning javobgarligini diqqat bilan oʻrganishni hamda yuristlar bilan maslahatlashishni tavsiya qiladi. Agar shartnomada noqonuniy yoki isteʼmolchining huquqlarini buzuvchi shartlar mavjud boʻlsa, xaridorlar vakolatli davlat organlariga yoki sudga murojaat qilishlari mumkin.

Eʼlon qilindi 2026-yil 6-noyabr, 13:17 · Yangilanishlar boʻlmagan · Ruscha asl nusxa

Muhokama
  1. Izohlar yuklanmoqda…
Havolasiz va haqoratsiz. 20 soniyada bittadan koʻp emas.

Bu yangilikka izohlar — Telegram kanalimizdagi post ostida. Telegramda izoh qoldirish