Texnologiyalar

ETH Zürichʼda sichqon mushak toʻqimasiga ega sakrovchi robotlar yaratildi

Illyustratsiya: Tezkun / AI. Voqea fotosurati emas.

Syurixdagi Shveysariya oliy texnika maktabi (ETH Zürich) tadqiqotchilari laboratoriyada yetishtirilgan sichqon mushak toʻqimasi va gidrogeldan santimetrli bioaktuatorlar yaratdi. Ular yordamida robotlar sakrashi, suzishi, yurishi va buyumlarni ushlab olishi mumkin. Ish Nature Communications jurnalida eʼlon qilindi.

Mualliflarning maʼlumotlariga koʻra, uzunligi taxminan 1,5 santimetr boʻlgan bunday qurilmalarning harakat amplitudasi shunga oʻxshash mushak toʻqimasi hajmiga ega avvalgi tizimlardan 11 baravargacha yuqori boʻlishi mumkin. Bir marta qisqarish davomida aktuator idish tubidan taxminan 5 millimetrga, yaʼni oʻz uzunligining deyarli uchdan bir qismiga koʻtariladi. Qadamlovchi variant esa soniyasiga 6,2 millimetr tezlikda harakatlanadi. Tana uzunligiga nisbatan hisoblaganda, bu ilgari tavsiflangan barcha yuruvchi biogibrid robotlardan tezroqdir.

Tadqiqotning yetakchi mualliflari — Ayste Balchyunayte va Mayk Y. Mikelis. Ularning ishida yangilik shundaki, mushak va suvga toʻyingan yumshoq gidrogel karkas bir vaqtda, yagona tizim sifatida loyihalashtirilgan. Kompyuter algoritmi qisqarish konstruksiyaga eng katta harakatni berishi uchun toʻqimani qayerga va qancha hajmda joylashtirishni hamda karkasga qanday xususiyatlarni berish kerakligini tanlab bergan. Soʻngra karkaslar ksolografiya usulida yorugʻlik yordamida chop etilgan, bittasiga taxminan bir daqiqa vaqt ketadi.

Tadqiqotchilarning taʼkidlashicha, bunday harakat kuchi uchun toʻqima bilan karkasning mustahkam va uzluksiz bogʻlanishi zarur. Uning yuzasidagi ingichka ariqchalar mushakni ushlab turadi va tolalar yoʻnalishini belgilaydi. Hozircha robotlar faqat toʻqimani tirik saqlaydigan ozuqa muhitidagina ishlaydi. Uzoq vaqt faoliyat koʻrsatishga qodir qurilmalargacha olimlar hali ancha yoʻl bosib oʻtishi kerak.

Eʼlon qilindi 2026-yil 25-oktabr, 09:02 · Yangilanishlar boʻlmagan · Ruscha asl nusxa

Muhokama
  1. Izohlar yuklanmoqda…
Havolasiz va haqoratsiz. 20 soniyada bittadan koʻp emas.

Bu yangilikka izohlar — Telegram kanalimizdagi post ostida. Telegramda izoh qoldirish