Yaponiya Mars yoʻldoshi Fobos tuprogʻi uchun MMX zondini uchirdi

H3 eltuvchi raketasi Tanegasima kosmodromidan Yaponiya vaqti bilan 20-oktyabr soat 04:41 da parvoz qildi. Ushbu raketa uchun bu parvoz, ikkita muvaffaqiyatsiz urinishni qoʻshib hisoblaganda, oʻninchisi boʻldi. Zond startdan taxminan 1 soat-u 11 daqiqa oʻtib, qariyb 592 km balandlikda undan ajraldi. Dastlab missiyani 2024-yilda joʻnatish rejalashtirilgan edi, biroq eltuvchi raketa bilan bogʻliq muammolar tufayli H3 ning ketma-ket beshta muvaffaqiyatli parvozini kutishga qaror qilindi.

Marsga qadar boʻlgan yoʻl bir yilga yaqin vaqt oladi: apparat u yerga 2027-yilning avgustida yetib borishi kerak. Stansiya sayyoraning ikki yoʻldoshidan kattasi boʻlgan Fobos yuzasidan, bir yoki ikki nuqtadan kamida 10 gramm modda toʻplashi lozim. Asosiy apparat Fobosga qoʻnishidan oldin Yevropa kosmik agentligi homiyligida Fransiya CNES va Germaniya DLR ishtirokida yaratilgan kichik IDEFIX marsoxodini tushirish rejalashtirilmoqda — bu 2028-yil oxiri yoki 2029-yil boshida amalga oshadi. Kichikroq yoʻldosh — Deymosni zond masofadan turib oʻrganadi.

Bortda jami 13 ta ilmiy asbob mavjud. Namunalar solingan kapsula 2031-yilda qaytib kelishi va Avstraliyaga parashyutda qoʻnishi kerak, u yerdan esa tahlil qilish uchun Yaponiyaga yetkaziladi. NASA ishtiroki tufayli amerikalik olimlar toʻplangan tuproqning kamida 15 foizini oladilar. Asosiy ilmiy maqsad — Fobos tortib olingan asteroidmi yoki u Marsning boshqa jism bilan toʻqnashuvi oqibatidagi parchalardan hosil boʻlganmi, shuni aniqlashdan iborat.