Texnologiyalar

Astronomlar oʻlgan yulduz qoldiqlaridan hosil boʻlgan sayyorani topdilar

Illyustratsiya: Tezkun / AI. Voqea fotosurati emas.

Xalqaro astronomlar guruhi HS 0209+0832 oq mitti yulduzi atrofida ikkinchi avlod sayyorasi mavjudligining belgilarini aniqladi.

Tadqiqotchilarning maʼlumotlariga koʻra, gaz giganti hajmi jihatidan Yupiter bilan taqqoslanadi va yulduz atrofida toʻliq aylanishni taxminan 4,4 Yer sutkasida amalga oshiradi. Yulduz tizimining oʻzi Yerdan taxminan 790 yorugʻlik yili uzoqligida joylashgan. Obyektning yorqinlik tebranishlari va aylanish davriyligi NASA TESS kosmik teleskopi yordamida qayd etilgan.

Sayyoralarning qayta shakllanishi ssenariysining asosiy dalili oq mitti atmosferasining tahlili boʻldi. Unda ogʻir elementlar — rux, mis va niobiyning anomal darajada yuqori konsentratsiyalari aniqlandi. Ulardan baʼzilarining miqdori Quyosh koʻrsatkichlaridan taxminan ming baravar yuqori. Bu elementlar yulduzlar hayotining soʻnggi bosqichlarida, tashqi qobiqlari tashlab yuborilishidan oldin sodir boʻladigan yadro reaksiyalari natijasida hosil boʻladi.

Hozirda oq mitti kuchli nurlanishga duchor boʻlayotgan sayyora moddasini asta-sekin oʻziga tortib olmoqda va yutmoqda. Astronomlarning taxmin qilishicha, HS 0209+0832 tizimi avval qoʻshaloq boʻlgan boʻlishi mumkin: ikkinchi yulduzning gravitatsiyasi otilib chiqqan moddani ushlab turishga va yangi dunyoning paydo boʻlishi uchun disk shakllantirishga imkon bergan boʻlardi.

E’lon qilindi 7-oktabr 2026, 11:02 · Yangilanishlar bo‘lmagan · Ruscha asl nusxa

Muhokama
  1. Izohlar yuklanmoqda…
Havolasiz va haqoratsiz. 20 soniyada bittadan ko‘p emas.

Bu yangilikka izohlar — Telegram kanalimizdagi post ostida. Telegramda izoh qoldirish