«Samarqand qarashi – 2040» BMT Bosh Assambleyasining rasmiy hujjati boʻldi

Forum Oʻzbekistonda 2026-yil 28–29-sentabr kunlari boʻlib oʻtgan. Hujjatning toʻliq nomi — «Samarqand qarashi – 2040: inson qadr-qimmati, tenglik va barqaror rivojlanish yoʻlida global hamkorlik». U BMTning barcha oltita rasmiy tilida chop etilgan. Unda muqaddima, oltita boʻlim va 24 ta band, ilovasida esa amalga oshirish boʻyicha «yoʻl xaritasi» mavjud.

Matnda oltita yetakchi tamoyil va toʻqqizta ustuvor yoʻnalish boʻyicha harakatga chaqiriqlar bayon etilgan. Ular orasida rivojlanish huquqi va ijtimoiy adolat, sunʼiy intellekt va raqamli muhit, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi, shuningdek, fuqarosizlikning oldini olish bor. Hujjat 2040-yilga qadar fuqarosizlik holatlarini sezilarli darajada kamaytirishga intilishga, shuningdek, Orol dengizi inqirozining ekologik va ijtimoiy oqibatlariga alohida eʼtibor qaratishga chaqiradi. Unda Oʻzbekistonning 2027–2029-yillarda Qoʻshilmaslik harakatiga raislik qilishi toʻgʻrisidagi qaror hamda 2031-yilda mamlakatda BMTning Jinoyatchilikning oldini olish va jinoiy odil sudlov boʻyicha XVI Kongressini oʻtkazish haqidagi qaror ham olqishlangan. Bundan tashqari, forum ishtirokchilari uni xalqaro miqyosdagi doimiy muloqot maydoniga aylantirishni va xalqaro paktlarni amalga oshirish uchun Raqamli hamkorlik boʻyicha Samarqand platformasini taʼsis etishni taklif qilishdi.

8 ta tadbirdan iborat «yoʻl xaritasi» indikativ va ixtiyoriy xarakterga ega. Unda 2027-yilda ustuvor yoʻnalishlar boʻyicha koʻrsatkichlar tizimi paydo boʻlishi va raqamli platforma konsepsiyasi boʻyicha maslahatlashuvlar oʻtkazilishi belgilangan. 2027–2030-yillarda hujjat qoidalarini milliy strategiyalar va harakat dasturlarida aks ettirish rejalashtirilmoqda, taraqqiyotning birinchi ixtiyoriy sharhi 2028-yilga, yubiley sharhi 2036-yilga, yakuniy sharhi esa 2040-yilga belgilangan. Bir qator tadbirlarning ijrochisi etib Oʻzbekiston Respublikasi Inson huquqlari boʻyicha milliy markazi belgilangan.