Oʻzbekistonda 2026-yilda oʻzini oʻzi band qilgan shaxslar: 1 % soliq, daromad limiti va faoliyat turlari roʻyxati
Oʻzini oʻzi band qilgan shaxs — bu yollanma xodimlarsiz va tadbirkor sifatida roʻyxatdan oʻtmasdan oʻzi uchun ishlaydigan inson: kuryer, maishiy texnikani taʼmirlash ustasi, dasturchi, marketpleysdagi sotuvchi. Maqom Soliq xizmatining Soliq mobil ilovasida bepul rasmiylashtiriladi. 2026-yil 1-yanvardan oʻzini oʻzi band qilganlar uchun soliqlar ham, faoliyat turlari roʻyxati ham oʻzgardi.
Soliq: aylanmadan 1 %
| Qoida | 2026-yil 1-yanvardan | Ilgari qanday edi |
|---|---|---|
| Stavka | daromaddan 1 % | yiliga 100 mln soʻmgacha daromad soliqqa tortilmas edi |
| Qaysi summadan | birinchi soʻmdan | 100 mlndan ortiq summadan |
| Yillik limit | 1 mlrd soʻm | 100 mln soʻm |
| Limitdan keyin nima boʻladi | oshib ketgan paytdan boshlab soliqlar yakka tartibdagi tadbirkor kabi toʻlanadi: QQS va foyda soligʻi | YaTT yoki yuridik shaxsga oʻtish |
Asos — Soliq kodeksiga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisidagi 2025-yil 25-dekabrdagi OʻRQ-1108-son qonun, u 2026-yil 1-yanvardan amal qiladi. Yil oʻrtasida roʻyxatdan oʻtganlar uchun limit mutanosib ravishda hisoblanadi: bir milliard 365 ga boʻlinadi va roʻyxatdan oʻtgan kundan yil oxirigacha boʻlgan kunlar soniga koʻpaytiriladi. Agar yangi boshlovchi ushbu limitdan oshib ketsa, u umumiy soliqlarni keyingi yilning boshidan qoʻllaydi. QQS va foyda soligʻiga ixtiyoriy ravishda ham oʻtish mumkin.
Oʻzini oʻzi band qilgan shaxsga koʻpincha soliqni hisoblash va oʻtkazish toʻgʻri kelmaydi: agar unga tashkilot toʻlov qilsa, u soliq xabarnomasiga asosan soliq agenti sifatida 1 % ushlab qoladi, toʻlov tashkilotlari esa ular orqali hisob-kitoblar boʻyicha soliqlar va hisobotlarni oʻz zimmalariga oladilar. Oʻzini oʻzi band qilgan shaxsning daromadi uning jami daromadiga kirmaydi va jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻiga tortilmaydi.
Nima bilan shugʻullanish mumkin
2026-yil 1-yanvardan ruxsat etilgan faoliyat turlari roʻyxati Prezidentning 2025-yil 19-martdagi PF-50-son farmoni bilan 104 tadan 72 ta bandga qisqartirildi.
Roʻyxatdan chiqarildi: marketpleyslardan tashqari chakana savdo, sartaroshlik va kosmetologiya xizmatlari, foto va videotasvirga olish xizmatlari, qandolatchilik mahsulotlari, salatlar va ichimliklar tayyorlash, gidlar xizmati, kopirayting, tarjimalar, rieltorlik xizmatlari, avtomobillarni taʼmirlash, repetitorlik va toʻgaraklar olib borish, kiyim yuvish, kiyim tikish va yana bir qator faoliyatlar.
Roʻyxatga qoʻshildi: marketpleyslarda tovarlar va xizmatlar savdosi, xonaki tovuqlarni koʻpaytirish va nomoddiy madaniy meros bilan ishlash, masalan, dorbozlar, askiyachilar va lapar ijrochilari.
Roʻyxatda qoldi, boshqalar qatori: buyurtma boʻyicha tovarlarni yetkazib berish, santexnikaning mayda taʼmirlanishi, uylarda kompyuterlar va maishiy texnikani taʼmirlash, avtomobillarni yuvish, dasturlar va saytlar ishlab chiqish, dizayn va multimedia yaratish (bu bandda videooperatorlar ham, videomontajchilar ham koʻrsatilgan), ijtimoiy tarmoqlardagi faoliyat, onlayn-maslahatlar, litsenziya varaqasi mavjud boʻlgan taqdirda yengil avtomobilda yoʻlovchilarni tashish.
Agar sizning mashgʻulotingiz roʻyxatda endi boʻlmasa, u boʻyicha oʻzini oʻzi band qilgan shaxs sifatida ishlash mumkin emas. Variantlar: YaTT yoki yuridik shaxsni roʻyxatdan oʻtkazish. Oʻzini oʻzi band qilganlardan YaTT yoki yuridik shaxsga oʻtishda 2025-yil 1-maydan boshlab davlat boji undirilmaydi.
Yana nimalar muhim
- Oʻzini oʻzi band qilgan shaxs xodimlarni yollay olmaydi; buning uchun YaTT maqomi kerak.
- Pensiya staji oʻtishi uchun oʻzini oʻzi band qilganlar ijtimoiy soliqni alohida toʻlaydilar. Joriy yil uchun summa va tartibni Soliq ilovasida yoki soliq inspeksiyasida aniqlashtiring.
- Roʻyxatdan oʻtish va hisobdan chiqarish masofaviy tarzda, ilova orqali amalga oshiriladi.
Manbalar
- Закон № ЗРУ-1108 от 25 декабря 2025 года о поправках в Налоговый кодекс: налог с оборота 1 % для самозанятых, статьи 461–467 (Lex.uz)
- Указ президента № УП-50 от 19 марта 2025 года «О мерах по повышению роли малого и среднего бизнеса в экономике» (Lex.uz)
- Указ президента № УП-50, приложение 2: перечень из 72 видов деятельности самозанятых (Lex.uz, текст на узбекском языке)
- NRM.uz: перечень видов деятельности самозанятых с 1 января 2026 года на русском языке
- Газета.uz: перечень видов деятельности для самозанятых сократится с 2026 года
- Buxgalter.uz: изменения по налогу с оборота для ИП и самозанятых в 2026 году
- Legalise.uz: изменения для самозанятых и ИП с 2026 года